«Ομορρυθμία»
(homorhythmia) είναι η ονομασία ενός εναλλακτικού
συστήματος μουσικο-ηχητικής εκπαίδευσης που αναπτύσσεται
και διδάσκεται τα τελευταία πέντε χρόνια είτε σε παιδιά,
ως εργαστήριο, είτε σε γονείς, εκπαιδευτικούς ή καλλιτέχνες,
ως «εκπαίδευση εκπαιδευτικών». Το project προτείνεται
ιδιαίτερα σε ενδιαφερόμενους χωρίς μουσικές γνώσεις,
και στοχεύει να συμβάλλει με τα κατάλληλα ερεθίσματα
στην (επανα)γνωριμία μας με τη μουσική και - συνακόλουθα
- σε μια (επανα)θεώρηση των αντιλήψεων/πεποιθήσεών
μας για τη μάθηση της μουσικής.
ΑΠΟ
ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ "ΟΜΟΡΡΥΘΜΙΑΣ"
2010.02.07
Συμμετοχή στη Διημερίδα
"σωλήνες & μουσικοκινητική αγωγή Orff".
Μαράσλειο Διδασκαλείο
Ελληνικός Σύλλογος Μουσικοκινητικής Αγωγής Carl Orff
Η
δημιουργία μιας ορχήστρας σωλήνων (tube orchestra)
Γενικά
Η «Ορχήστρα σωλήνων» είναι μια παιδαγωγική δυνατότητα
που συνδυάζει αυτοσχέδια κατασκευασμένους μουσικούς
σωλήνες με μια μεθοδολογία δράσης ώστε να δημιουργήσει
μουσική από μία ομάδα. Παρακάτω παρουσιάζουμε τα κύρια
σημεία θεωρίας και πράξης του εργαστηρίου που πραγματοποιήθηκε,
καθώς και το ερευνητικό ιστορικό του.
Οι σωλήνες
Οι «πνευσίκρουστοι» σωλήνες - όπως ονομάστηκαν - κουρδίζονται
ως πνευστά, ανάλογα δηλαδή το μήκος τους και ηχούν
με την κρούση τους στο σώμα μας ή σε μια επιφάνεια..
Κατασκευάζονται από καλά αρμοσμένο χαρτί σε διάφορους
τύπους και εικαστικές παραλλαγές, που στερεώνεται
με λαστιχάκια. Επινοήθηκαν στο Μουσικό Εργαστήριο
του Παντείου Πανεπιστημίου το 2004, αναπτύχθηκαν ως
διδακτικό μέσο στο Εργαστήριο Τεχνολογίας και Πολιτισμού
του ΤΕΙ Ηπείρου Πανεπιστήμιο ως το 2006 (μαζί με το
«χαρτόφωνο»), και έκτοτε διδάχθηκαν σε εργαστήρια
κατάρτισης, μετεκπαίδευσης, σε σεμινάρια σχολικών
συμβούλων και πανεπιστημιακά μαθήματα. Βασικές αρχές
στη χρήση τους είναι η ανάδειξη της ομαδικότητας μέσα
από την ηχητική ταυτότητα των μελών και η δημιουργική
αποδόμηση και επανασύνθεση εννοιών της μουσικής κουλτούρας,
όπως «οργανοπαίχτης», «οργανοκατασκευαστής», «τεχνική»,
«παρτιτούρα», «σύνθεση», «διεύθυνση», «μορφή» κ.λπ.
Η
δραστηριότητα
Μεθοδολογικά προκύπτουν κάποια «βήματα» με βάση τα
οποία οποιοσδήποτε μπορεί χωρίς κάποια προγενέστερη
εμπειρία να κατανοήσει και να οργανώσει τις διάσπαρτες
μουσικές γνώσεις και εγγραμματισμούς που όλοι έχουμε,
ώστε να συνθέσει, να γράψει, να παίξει και να διευθύνει
μουσική. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται «αφαιρετικά
πολιτισμικά υλικά» και ιδέες, ενθαρρύνεται η δημιουργικότητα
και η πρωτοβουλία για την επίλυση λύσεων με στόχο
η ομάδα να παράξει μουσική. Βασική μεθοδολογική αρχή
του εργαστηρίου αυτού είναι ο καθένας να βρεθεί σε
όλες τις θέσεις - και αυτή του «διευθυντή» - όντας
ικανός, μετά το πέρας της διαδικασίας, να μεταλαμπαδεύσει
αυτό το παιχνίδι «ομορρυθμίας» σε μια άλλη ομάδα.
Στο εργαστήριο που οργανώθηκε στα πλαίσια του διήμερο
αφιερώματος του Ε.Σ.Μ.Α. Carl Orff λόγω του χαρακτήρα
του ως μια «εκπαίδευση εκπαιδευτικών», παρουσιάστηκαν
όλα αυτά τα βασικά στοιχεία που συνθέτουν τόσο την
οργανοκατασκευή των πνευσίκρουστων σωλήνων (δημιουργία,
χόρδισμα, τεχνική, συντήρηση) όσο και την μεθοδολογία
της «ομορρυθμικής» διδασκαλίας σε οποιαδήποτε ομάδα.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ
Για
την θεωρητική και πρακτική εφαρμογή της Ομορρυθμίας
στην Τάξη και την Παρέα:
Σαρρής,
Δ. (2010). "Ομορρυθμήστε" στην τάξη και
τη ζωή. Μια μεθοδική (επανα)γνωριμία με τη μουσικότητά
μας. Στο περιοδικό Λόγια Παιδαγωγών. Αθήνα:
ΠΑΣΥΒΝ. Υπό Έκδοση.
Για
την κατασκευή των οπτικών και αφαιρετικών παρτιτούρων
και την τεχνική παιξίματος:
Σαρρής,
Δ. (2006). «Σώμα - Ηχογόνο Σώμα»: ρυθμοκινητική αγωγή
και μουσικότητα με επίκεντρο την κρούση. Στο Γιαννούλη,
Μ., Γκόβας, Ν., Μερκούρη, Α. (επ.) (2006). Θέατρο
στην Εκπαίδευση: Δημιουργώντας νέους ρόλους στον 21ο
αιώνα. Αθήνα: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο
στην Εκπαίδευση. σσ. 245-254.
ISBN: 960-88760-2-8
Για
την κατασκευή των πνευσίκρουστων σωλήνων:
Σαρρής,
Δ. (2006). Πνευσίκρουστοι σωλήνες και χαρτόφωνο: μια
γνωριμία με τις μουσικές «αναστοχαστικές» κατασκευές.
Στο περιοδικό Μουσική σε Πρώτη Βαθμίδα. τ.
1. Αθήνα: Ένωση Εκπαιδευτικών Μουσικής Αγωγής Πρωτοβάθμιας
Εκπαίδευσης. σσ. 79-88.
ISSN: 1790-773X
Για
τις οπτικές παρτιτούρες και την πληροφορική τους διάσταση:
Σαρρής,
Δ. (2006) «Σαν παλιός υπολογιστής»: διδακτικές προτάσεις
μουσικής και αγωγής των μέσων. Στο Συλλογικό (2006).
Εκπαίδευση με έκφραση, μουσικές και χρώματα. Διαθεματικότητα
στην Τέχνη. Πρακτικά Ημερίδας. Πειραιάς: Διεύθυνση
Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Πειραιά. σσ. 69-78.
ISBN: 960-89057-3-7
